Advertisement
Start arrow Informacje ogólne arrow Polacy w Albanii: od XV wieku do II wojny światowej
Polacy w Albanii: od XV wieku do II wojny światowej
Spis treści
Polacy w Albanii: od XV wieku do II wojny światowej
Strona 2
Strona 3
Strona 4
Strona 5
Strona 6

W XIX-wiecznej Turcji znajdowali schronienie uczestnicy polskich powstań narodowych i inni działacze niepodległościowi. Wielu Polaków walczyło z Rosjanami po stronie tureckiej podczas wojny krymskiej w latach 1853-56. Zapewne kilkuset Polaków osiedliło się na stałe w Turcji. Wielu z nich objęło poważne stanowiska w armii tureckiej, administracji państwowej, a nawet dyplomacji. Niektórzy z nich w swoim życiu zawadzili o należącą wówczas do Turcji Albanię, m.in.Konstatnty Borzęcki. Jest on znany w Turcji jako Mustafa Dżelaleddin-pasza (1826-1876). Borzęcki brał udział w Powstaniu Poznańskim 1848 roku przeciw Prusakom, a następnie walczył w Legionie Polskim na Węgrzech podczas wojny austriacko-węgierskiej w1849 roku, został kapitanem tureckiego sztabu generalnego i naczelnikiem działu kartograficznego, a pod koniec życia generałem dywizji. Brał udział we wszystkich wojnach, które prowadziła Turcja od 1852 roku. Padł na polu chwały na terenie Czarnogóry i pochowany został jako bohater narodowy w meczecie w Spor nad Driną w Albanii (Adam Lewak, PSB).
Karol Brzozowski (1821-1904) znalazł się w Turcji na krótko przed wybuchem wojny rosyjsko- tureckiej (1853-56). Od 1855 roku pod kierunkiem B. Sokulskiego brał udział w budowie linii telegraficznych na dużym obszarze ówczesnej Turcji, w tym także Albanii. W warszawskim „Tygodniku Ilustrowanym” (1891) ukazały się jego „Wspomnienia z Albanii”. Z kolei Władysław Jabłonowski (1841- 1894), lekarz, uczestnik Powstania Styczniowego (1863-64), przybył do Turcji w 1866 roku i został skierowany do garnizonu w Bagdadzie. Będąc lekarzem wojskowym przenoszony był często do garnizonów w różnych częściach kraju, m.in. do Albanii (1874). Przenoszenia te wykorzystywał do gromadzenia wielkiego zielnika, także na terenie Albanii. W 1880 roku, jako komisarz do zwalczania cholery na trenie Albanii, położył wielkie zasługi w jej opanowaniu. W 1886 roku z inicjatywy Międzynarodowej Komisji został lekarzem kwarantanny w Skutari (Szkodra), gdzie przebywał do 1888 roku. Opisał te lata we wspomnieniach „Pamiętniki lat 1851-1893” (1967).